محیط ایران را سبز کنیم

کتاب «روزنامه نگاری محیط زیست» با هدف آموزش تئوری و عملی به خبرنگاران و فعالان این حوزه به چاپ می رسد

زینب شریفی دکترای ارتباطات و پژوهشگر روزنامه نگاری محیط زیست در بیان معرفی کتابش به شفقنا رسانه می گوید: قرار است کتاب «روزنامه نگاری محیط زیست» در ۲۱۲ صفحه توسط دفتر مطالعات و برنامه ریزی رسانه ها چاپ شود. مهمترین هدف نوشتن کتاب روزنامه نگاری محیط زیست این است که منبعی در مورد این رشته در دسترس علاقه مندان به فعالیت در حوزه محیط زیست و رسانه قرار گیرد. در سال های اخیر مطالب پراکنده زیادی در حوزه محیط زیست و رسانه کار شده است و اساتید ارتباطات ایران صحبت های خوبی در کلاس های درس در مورد لزوم توجه ویژه به رشته روزنامه نگاری محیط زیست می کنند. اما منبعی که هم تئوری و هم به طور عملی خبرنگاری محیط زیست را به دانشجویان، خبرنگاران، فعالان رسانه ای و فعالان محیط زیست معرفی و آموزش دهد، وجود نداشت. این در حالی است که در جهان بیش از دو دهه است که به این رشته پرداخته اند و انواع دوره ها و کارگاه های مختلف در دانشگاه ها و دپارتمان های مختلف روزنامه نگاری و ارتباطات کشورهای مختلف از آمریکا گرفته تا هندوستان برگزار می شود و هر کشور چالش ها و معضلات زیست محیطی خود را به دانشجویان رشته ارتباطات و خبرنگاری آموزش می دهد.

مولف کتاب «روزنامه نگاری محیط زیست» به معرفی مخاطبان این کتاب می پردازد و می گوید: مخاطبین اصلی کتاب دو گروه اصلی هستند. گروه اول فعالان محیط زیست که اطلاعات غنی در مورد مشکلات و موضوعات مختلف محیط زیست دارند و می خواهند  با یادگیری اصول روزنامه نگاری به ویژه خبرنویسی و یادداشت نویسی، اطلاعات خود را به اشتراک بگذارند و در حل مشکلات و ارتقای سواد زیست محیطی شهروندان نقش داشته باشند. گروه دوم، خبرنگارانی که به نویسندگی تخصصی و فعالیت بیشتر در حوزه خبری محیط زیست علاقه دارند. این کتاب در این زمینه می تواند برای آنها چراغ راهنمایی باشد تا با کسب مهارت های بیشتر، بر اطلاعات تخصصی خود بیفزایند. بین این دو گروه یک دسته فرعی هم داریم که افراد مبتدی و تازه‌کار هستند که باید ویژگی‌های هر دو گروه را به دست بیاورند تا تبدیل به خبرنگار محیط زیست شوند. اینکه هر گروه چه آموزش‌هایی را باید بگذرانند به‌صورت نمودار در کتاب آمده است.

شریفی با بیان اینکه کتاب در هشت فصل، چهار مقوله اصلی از جمله «معیارهای عمومی روزنامه نگاری»، «معیارهای تخصصی» ، دانش حقوقی «محیط زیست و روزنامه نگاری» و «دانش محیط زیست» ( به ویژه اصطلاحاتی که یک خبرنگار محیط زیست باید بداند تا بتواند با مسئولان مصاحبه موفقی داشته باشد) را مورد موشکافی قرار داده است، می گوید: خوانندگان در فصل اول کتاب با پیشینه روزنامه نگاری محیط زیست در جهان و ایران آشنا می‌شوند. فصل دوم به ارکان روزنامه نگاری محیط زیست از جمله وظایف روزنامه‌نگاران محیط زیست و تمایز خبرنگار این حوزه با دیگر حوزه‌های خبری می پردازد. در ادامه، روزنامه نگاری علمی که پایه اصلی روزنامه نگاری محیط زیست است، تشریح می شود.

او ادامه می دهد: در فصل چهارم کتاب، معیارهای بین‌المللی روزنامه نگاری محیط زیست شامل معیارهای عمومی و معیارهای تخصصی توضیح داده می شود و آخر فصل تمرین‌ها و گزارش‌هایی از خبرنگاران محیط زیست به‌عنوان‌مثال و نمونه برای خواننده ارائه‌شده است تا با بررسی دقیق آنها این معیارها را فراگیرد. یک «فرم یا چک‌لیست» برای خبرنگاران طراحی‌شده که ۱۵ معیار تخصصی و عمومی را در گزارش خود کنترل کنند. البته لزوماً همه گزارش های زیست محیطی نبایست همه این معیارها را داشته باشند، اما اگر تلاش کنند همه موارد «چک لیست» را رعایت کنند، مسلماً به گزارش حرفه ای و مؤثر نزدیک‌تر خواهند شد. فصل پنجم به مدل بومی رشته روزنامه نگاری محیط زیست می پردازد. مدلی که می تواند راهنمای اساتید و کارشناسانی باشد که بخواهند رشته روزنامه نگاری محیط زیست و یا گرایش «رسانه و محیط زیست»  را در دانشگاه ها راه‌اندازی یا تدریس کنند. فصل ششم کتاب مربوط به آشنایی با بخش‌های مختلف سازمان حفاظت محیط زیست کشور و اهداف این بخش‌هاست. زیرا، نمی‌توان بدون دانستن اهداف و وظایف مسئولان مربوطه از آنها برای بهبود چالش‌های زیست محیطی در استان‌های مختلف کشور و حفاظت محیط زیست برای نسل‌های آینده مطالبه گیری کرد. دو فصل پایانی کتاب چکیده‌ای از قوانین و مقررات مربوط به محیط زیست و اصطلاحات و عباراتی است که ضرورت دارد یک خبرنگار متخصص از آنها آگاه باشد، ارائه می شود.

معیارهای عمومی و تخصصی که در «فرم یا چک لیست» مورد نظر شما ارائه‌شده‌اند، شامل چه مواردی هستند؟ این پژوهشگر روزنامه نگاری محیط زیست پاسخ می دهد: ۱۵ آیتمی که یک گزارشگر حرفه ای محیط زیست در اخبار و به ویژه گزارش های خود باید به آنها توجه کند شامل فرایندمداری، ارائه سند و مدرک، استفاده از نمودار و نقشه، ارائه نکات بکر و جدید، استفاده از نظر کارشناسان مستقل، بیان اثرات مثبت و منفی سوژه، استفاده از نظر اساتید دانشگاه، تعدد منابع خبری، ارائه اطلاعات تخصصی محیط زیست به زبان ساده، بیان ارتباط سوژه با دیگر مناطق جغرافیایی، ارائه راهکار و پیشنهاد، نوشتن سابقه خبری، بیان پیامدها و عواقب موضوع و مهم‌تر از همه این‌ها بیان مطالب به زبان ساده، روشن و درواقع زبان عمومی مردم است.

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.